Meta ontving vorig kwartaal 60,8 miljard dollar omzet, verdiend op de profilering van 3,6 miljard mensen. Wat jij daar rechtstreeks in geld voor terugkrijgt: niets — en sinds 2019 strandt elke poging om daar iets aan te doen.
"Gratis" is het woord waar het moderne internet op draait. Zoekmachines, social media, navigatie: allemaal gratis, mits je toestemming geeft voor het verzamelen van je gegevens. Maar gratis is die ruil niet — het is een transactie waarbij de kassabon nooit wordt verstuurd. De cijfers van de afgelopen twee jaar laten zien hoe scheef die ruil is, en hoe moeilijk het is gebleken om daar verandering in te brengen.
Dat hangt volledig af van hoe je het meet, blijkt uit een academisch overzicht van datawaarde-studies [bron: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8562626]. Aan de onderkant was een compleet digitaal profiel in eerdere "datacalculators" vaak minder dan één dollar waard, en losse records veranderen op de bulkmarkt van handen voor zo'n $0,02 tot $0,09 per stuk. Aan de bovenkant rekende e-mailprovider Proton in 2022 voor dat een Amerikaanse gebruiker jaarlijks zo'n $700 waard is — $217 bij Meta en $460 bij Google, opgebouwd uit de omzet die die bedrijven per gebruiker maken [bron: https://proton.me/blog/what-is-your-data-worth]. Het Web3 Foundation ging in mei 2026 nog veel verder en schatte de jaarlijkse datawaarde van een Europeaan op $1.604, en van een Amerikaan op $6.563 — met een belangrijke kanttekening: dat is een belangenorganisatie voor het gedecentraliseerde web, die AI-training en databrokers volledig meetelt [bron: https://web3.foundation/hidden-price-of-free/web3-foundation-hidden-price-of-free-white-paper.pdf].
Ex-DOJ-econoom Douglas Melamed zet een rem op al die getallen: wie alleen kijkt naar wat adverteerders daadwerkelijk betalen voor individuele targeting, komt uit op hooguit $16 per gebruiker per jaar [bron: https://americanactionforum.org/insight/a-dive-into-digital-dividends]. De eerlijke samenvatting: je data is centen waard per los record, tientallen per jaar als advertentieprofiel, en honderden tot duizenden als je de totale economische waarde meetelt.
Hard zijn de omzetcijfers, want die komen uit de eigen kwartaalrapporten. Meta rapporteerde voor het tweede kwartaal van 2026 een omzet van $60,80 miljard op 3,60 miljard dagelijks actieve mensen [bron: https://investor.atmeta.com/investor-news/press-release-details/2026/Meta-Reports-Second-Quarter-2026-Results/default.aspx]. Dat is $16,86 per persoon per kwartaal, zo'n $67 per jaar wereldwijd gemiddeld — met de kanttekening dat VS- en Europese gebruikers het wereldgemiddelde flink omhoog drukken [bron: https://investing.com/news/company-news/meta-q2-2026-slides-revenue-surges-28-as-ai-spending-pressures-margins-93CH-4821943]. Alphabet boekte over 2025 $402,8 miljard omzet [bron: https://sec.gov/Archives/edgar/data/0001652044/000165204426000012/googexhibit991q42025.htm]; het bedrijf publiceert zelf geen cijfer per gebruiker, maar een secundaire berekening — YouTube-advertentie-omzet van $40,4 miljard gedeeld door 2,53 miljard gebruikers — komt uit op zo'n $16 per jaar [bron: https://axis-intelligence.com/wp-content/dashboard/stats-youtube-statistics-dashboard.html].
Daarnaast bestaat een complete industrie die los van de platforms je profiel verhandelt: de databrokers. Die markt wordt voor 2025 geraamd op $332,9 miljard door marktonderzoeksbureau The Business Research Company; een ander rapport komt voor hetzelfde jaar uit op $287,5 miljard [bron: https://globenewswire.com/news-release/2025/08/20/3136224/0/en/Data-Broker-Industry-Analysis-Report-2025-Trends-and-Revenue-Projections-by-Data-Types-Pricing-Models-Applications-End-Users-and-Regional-Markets-to-2034.html]. Het zijn verkoopbare marktrapporten, geen officiële statistiek — maar zelfs het laagste getal is meer dan de jaaromzet van middelgrote landen. Ter oriëntatie: in 2019 berekende Axios dat de gemiddelde Facebook-gebruiker $7,37 per jaar "waard" was [bron: https://marketwatch.com/story/california-governor-proposes-consumers-get-data-dividend-from-tech-companies-2019-02-13].
Het idee om gebruikers te betalen is niet meer radicaal — het is inmiddels zes jaar oud en het heeft nog nooit tot een uitkering geleid. Californisch gouverneur Gavin Newsom kondigde in februari 2019 een "data dividend" aan [bron: https://cnbc.com/2019/02/12/california-gov-newsom-calls-for-new-data-dividend-for-consumers.html]; het voorstel bleef steken in een studietraject en werd nooit wet [bron: https://latimes.com/politics/la-pol-ca-gavin-newsom-california-data-dividend-20190505-story.html]. Andrew Yang startte in 2020 het Data Dividend Project met de belofte dat gebruikers "$20, $50, of $100" zouden kunnen ophalen; daar is nooit een uitkering van gekomen [bron: https://vice.com/en/article/andrew-yangs-data-dividend-isnt-radical-its-useless].
Wie het zonder overheid probeert, verdient al even weinig. Het Nielsen Computer & Mobile Panel, dat je volledige surf- en kijkgedrag inkoopt, betaalt naar schatting $50 tot $60 per jaar [bron: https://webmonkey.com/nielsen-computer-mobile-panel-review]. Bandbreedte-deel-apps als Honeygain betalen $0,10 per gigabyte — realistisch $2 tot $10 per maand per apparaat, met tarieven die al jaren dalen [bron: https://marksinsights.com/honeygain-review]. Het zijn uitzonderingen die de regel bewijzen: structureel verdient niemand mee, terwijl Meta alleen al $67 per gebruiker per jaar binnenhaalt.
Europa greep in, maar draaide de logica om. Sinds november 2023 mag Meta Europeanen iets laten betalen om níét gevolgd te worden: een abonnement dat startte op €9,99 per maand en in november 2024 met 40% werd verlaagd naar €5,99 (web) of €7,99 (mobiel) [bron: https://cnbc.com/2024/11/12/meta-slashes-eu-facebook-instagram-subscription-fees-by-40percent.html]. Betalen om met rust gelaten te worden, dus — in plaats van betaald worden om gevolgd te worden. De Europese Commissie oordeelde op 23 april 2025 dat dit model de Digital Markets Act schendt en legde een boete van €200 miljoen op, met periodieke dwangsommen als dreiging [bron: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_1085].
De EU Data Act, sinds 12 september 2025 van kracht, verplicht tot "eerlijke compensatie" bij datadeling — maar tussen bedrijven onderling, niet tussen platform en burger [bron: https://natlawreview.com/article/key-provisions-eu-data-act-take-effect]. Wie wél geld ziet, ziet het via de rechter. Het Duitse Bundesgerichtshof oordeelde in november 2024 dat al het "verlies van controle" over je data immateriële schade is, met een richtbedrag van rond €100 per persoon [bron: https://brak.de/newsroom/news/facebook-scraping-bgh-trifft-grundsatzentscheidung-zum-dsgvo-schadensersatz]. En de Cambridge Analytica-schikking van $725 miljoen kwam na zo'n vijftien jaar Facebook-gebruik uit op gemiddeld $29,43 per claimant, volgens secundaire bronnen [bron: https://www.bfalaw.com/cases/facebook-consumer-privacy].
Er zijn serieuze argumenten tegen het data-dividend. De Electronic Frontier Foundation stelt dat een realistische uitkering "hooguit een handjevol dollars" bedraagt, dat privacy erdoor een handelswaar wordt en dat vooral kwetsbare groepen — die uit geldnood toestemmen — het gelag betalen [bron: https://eff.org/deeplinks/2020/10/why-getting-paid-your-data-bad-deal]. Economen van de American Action Forum wijzen erop dat de waarde niet in het individuele profiel zit maar in de aggregatie van miljarden profielen en het algoritme eromheen; de gratis dienst is in die lezing al de compensatie [bron: https://americanactionforum.org/insight/a-dive-into-digital-dividends].
Er liggen ook praktische problemen. Academisch werk laat zien dat een eerlijke waardering per individueel datapunt (Shapley-waardering) rekenkundig nauwelijks schaalbaar is [bron: https://arxiv.org/html/1905.01805v2], en dat dividendontwerpen sterk ongelijke uitkeringen opleveren [bron: https://arxiv.org/pdf/1912.00757]. En er zit een paradox in het uitbetalen zelf: wie je wil betalen voor je data, moet eerst je betaalgegevens weten — je geeft bij het ontvangen van je dividend opnieuw gegevens prijs.
Deze cijfers komen uit vier soorten bronnen, en de betrouwbaarheid verschilt fors. De omzet- en gebruikersaantallen van Meta en Alphabet komen uit eigen kwartaal- en jaarverslagen: streng gecontroleerd en hard. De datawaarde-schattingen komen van marktrapporten — betaalbare producten met verkoopbelang — en van belangenorganisaties zoals het Web3 Foundation, dat juist méér claimt dan de gemiddelde econoom wil onderschrijven; de range van $1 tot $6.563 per jaar volgt uit die definities, niet uit één vaststaande waarheid. De paneel-uitkeringen komen uit gebruikersreviews, niet uit officiële statistiek. En de Autoriteit Persoonsgegevens heeft (op zoekdatum 16 oktober 2026) geen officieel standpunt over een data-dividend gepubliceerd — wie wacht op een Nederlandse regeling, wacht op iets dat nog nergens vastligt.
Bevestigd:
Nog niet bevestigd:
Elke editie één prikkelende stelling — van AI tot economie. Eén klik, volkomen anoniem.
Je hebt een échte agent nodig — een tool die bestanden opent, code draait, screenshots bekijkt en zelf subagents kan starten — niet een chatvenster dat alleen tekst teruggeeft. Kies vervolgens een doel met een tastbare lat: een bestaand product om mee te vergelijken, een testsuite die groen moet zijn, een referentieontwerp. Stel de meta-prompt op uit Shumers artikel, laat de agent het werk zelf verdelen, en houd de voortgang bij via een simpele live-pagina in plaats van elke twintig minute te storen. Eén smoothing-pass achteraan — stukken die samen één geheel moeten worden — mag, maar de kern blijft: splitsen, bouwen, beoordelen, herhalen.
Overigens: deze nieuwsstijl is hier in de redactie met precies die aanpak gebouwd — elk pagina-onderdeel ging door eigen bouw- en verificatierondes met een aparte critic. Daarom durven we deze uitleg aan te bieden onder de tag hieronder.
Geschreven door AI · gecontroleerd door mensen