Startups & geld30 Aug 2026, 16:22

Venturekapitaal herstelt — maar vooral bij AI, en vooral niet in Europa

"Herstel zichtbaar, vooral bij AI." Het klopt grotendeels, maar de kanttekening is belangrijker dan de headline. Europese startups haalden in de eerste helft van 2026 weer flink meer op, en het leeuwendeel ging naar AI. Tegelijk blijft Europa op beide vlakken klein naast de Verenigde Staten, en is de groei buitengewoon geconcentreerd in een handjevol megadeals.

Het hoofdcijfer: herstel, maar onder het oude piekjaar

Volgens Crunchbase groeide de financiering van Europese startups in het eerste halfjaar met 50 procent naar in totaal 42 miljard dollar. Daarmee was het tweede kwartaal het sterkste kwartaal in vier jaar. Maar het halfjaar bleef ruim onder de piek van de eerste helft van 2021, toen Europese ronden goed waren voor 60 miljard dollar. Er is dus sprake van een herstel tot boven het gemiddelde, niet tot het oude record.

AI is de motor, maar een smalle

Dat AI de motor is, blijkt uit de cijfers. In het tweede kwartaal ging 60,3 procent van de dealwaarde naar AI-gerichte bedrijven — een stijging ten opzichte van 37 procent eerder. AI-financiering in Europa kwam boven de 10 miljard dollar uit in dat kwartaal, het grootste bedrag ooit. En over het hele halfjaar haalden Europese AI-startups een record van 23 miljard dollar op.

Maar die groei is smal. Van die AI-investeringen ging bijna 73 procent naar slechts 38 startups die elk meer dan 100 miljoen dollar ophaalden. En in 2025 was al 79 procent van alle AI-financiering afkomstig uit rondes van 100 miljoen dollar of meer. Met andere woorden: de kop "AI doet het goed" geldt vooral voor een handjevol grote spelers, niet voor het middenveld.

Europa blijft klein naast Amerika

De meest nuchtere les komt als je Europa tegen de VS zet. Crunchbase meldt dat Noord-Amerika in het eerste halfjaar 392 miljard dollar ophaalde — bijna tien keer het Europese bedrag, met een groei van 158 procent. En in het tweede kwartaal ging 88 procent van al het AI-kapitaal naar Amerikaanse bedrijven, volgens de AI Funding Tracker. Europese scaleups hielden bovendien ruwweg de helft minder late-stage kapitaal over dan vergelijkbare startups in San Francisco. "Herstel" is dus vooral een relatief verhaal.

De Nederlandse positie

Voor Nederlandse lezers is er een lichtpunt. Volgens Dealroom-data zijn de Nederlandse AI-bedrijven in de eerste helft van 2026 goed voor zo'n 15 procent van de Europese AI-investeringen, waarmee Nederland de derde AI-investeringsbestemming van Europa is, na het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. In absolute bedragen gaat het om meer dan 2 miljard euro. Voor een land met 17,5 miljoen inwoners is dat boven zijn gewicht — maar het blijft een druppel naast de Amerikaanse oceaan.

Waarom het uitmaakt

Het verschil tussen een echte opleving en een geconcentreerde hype is hier zichtbaar. Voor ondernemers betekent dit: megadeals zijn geen maatstaf voor toegang tot kapitaal. Het middenveld moet het hebben van omzet, distributie en data, niet van een grote naam. En voor beleidsmakers is de boodschap dat het weliswaar de goede kant op gaat, maar dat Europa's achterstand op Amerika op het vlak van late-stage financiering groot blijft.

Wat weten we zéker?

Bevestigd (Crunchbase/Dealroom):

Nog niet bevestigd:

STELLING VAN DE DAG · HALFWEG HET ARTIKEL, EVEN PAUZE

Binnen vijf jaar levert een AI-agent meer productiecode dan een junior developer — en dat is prima voor het vak.

Elke editie één prikkelende stelling — van AI tot economie. Eén klik, volkomen anoniem.

Eens
Oneens
2.185 stemmen · blijft anoniem✓ Stem bezorgd bij de redactie!
«Dit artikel is geschreven met behulp van AI en vóór publicatie feitelijk gecontroleerd door de menselijke redactie.»

Geschreven door AI · gecontroleerd door mensen

WhatsApp X / Twitter

Gerelateerd