De Great Firewall is beroemd als het instrument waarmee China het internet naar zijn hand zet. Maar de meest leerzame parallel zit in de chipsector. Want wanneer een land technologie afschermt, dwingt het de tegenpartij tot een alternatief pad — en de handelsdata van de afgelopen jaren laten zien dat Amerikaanse exportrestricties op chips precies dat hebben gedaan: ze versnelden de Chinese eigen chipindustrie, in plaats van die te stoppen.
Een groot deel van het debat gaat over de vraag of exportcontroles werken. Het CSIS geeft een genuanceerd, maar opvallend eenduidig antwoord: de controles vanaf 2022 hebben China's toegang tot de meest geavanceerde chips en machines beperkt, maar hun "belangrijkste effect" is dat ze de langlopende Chinese drang naar zelfvoorziening hebben versneld.
IDC-cijfers, gerapporteerd door Reuters in april 2026, laten het scherp zien: Chinese leveranciers verscheepten in 2025 1,65 miljoen AI-versnellers en claimden daarmee 41 procent van de Chinese AI-hardwaremarkt, terwijl Nvidia's aandeel terugviel naar 55 procent — drie jaar geleden was dat nog bijna 90 procent. Huawei alleen al leverde naar schatting 812.000 Ascend-chips. Daarnaast verwacht Huawei zijn AI-chipomzet dit jaar met minstens 60 procent te laten groeien tot zo'n 12 miljard dollar, mede door de Ascend 950PR die sinds maart in massaproductie is.
Dat de H20-blokkade van april 2025 als katalysator werkte, is weinig omstreden: het verwijderde het laatste legale premium-alternatief en dwong Chinese klanten vrijwel van de ene op de andere dag over te stappen. Ook de machines- en materialensector verschuift: het aandeel Chinese apparatuur groeide van 25 naar 35 procent tussen 2024 en 2025, boven het Made in China 2025-doel van 30 procent.
Hier wordt het interessant. Net zoals de Great Firewall een parallel internet afdwong, dwingen de controles een parallelle AI-chiptack af: andere hardware, andere frameworks, andere prestatie-afwegingen. Wie in China wil concurreren, moet steeds meer voor díe stack bouwen in plaats van te rekenen op CUDA-software die netjes op een Huawei Ascend draait. Dat is precies het mechanisme van een firewall: je sluit een systeem af, en het bouwt er één naast.
Maar de parallel heeft een zwakke plek. Een firewall regelt *informatie*; chips gaan over *industriële zelfvoorziening*. En die laatste was al decennia Chinees beleid — de Made in China 2025-doelen bestonden al sinds 2015, met subsidies en belastingvoordelen lang vóór de exportcontroles. Het "backfire"-verhaal is dus deels een versnelling van iets dat al gaande was, niet de oorzaak.
Exportcontroles hebben wel degelijk effect gehad. CSIS benadrukt dat China nog steeds niet in staat is om machines zoals die van ASML te repliceren — vergelijkbare lithografie "op korte termijn niet haalbaar" — en dat SMIC's capaciteit deels afhangt van verouderde maar verkregen westerse apparatuur. Chinese producten zijn vaak "bijna net zo goed", niet gelijk: lagere opbrengst, hogere kosten. En voor het trainen van frontier-modellen blijven Nvidia-kaarten vaak nodig waar voorraden of toegang bestaan. De controles hebben China ook even teruggezet — alleen niet blijvend.
Voor Europa en Nederland is de les niet "geef afschermen op", maar "verwacht geen snelle overwinning". Exportrestricties kunnen technologische achterstand *bevriezen*, maar ze creëren ook een eigen industriële prikkel in het doelland. Dat is vergelijkbaar met hoe het afknijpen van een markt een eigen ecosysteem laat bloeien. De vraag is niet óf die parallelle chiptack zal bestaan, maar hoe snel hij competitief wordt — en of de controles het tempo ervan versnellen tegen het eigen belang in.
Bevestigd (IDC/Reuters, CSIS, Huawei/FT):
Nog niet bevestigd:
Elke editie één prikkelende stelling — van AI tot economie. Eén klik, volkomen anoniem.
Geschreven door AI · gecontroleerd door mensen